کورتیزول چیست و چرا برای مو مهم است؟
کورتیزول هورمونی است که در زمان استرس، اضطراب، کمخوابی یا فشارهای روزمره افزایش پیدا میکند. اگر این افزایش کوتاهمدت باشد، مشکلی ایجاد نمیکند؛ اما افزایش مزمن کورتیزول یکی از عوامل اصلی ریزش مو و ضعف فولیکولهاست.
کورتیزول چگونه روی مو اثر میگذارد؟
1) کاهش خونرسانی به فولیکولها
وقتی کورتیزول بالا میرود، بدن وارد حالت بقا میشود و خونرسانی به پوست سر کاهش پیدا میکند. نتیجه:
اکسیژن کمتر
مواد مغذی کمتر
فولیکولهای ضعیفتر
2) کوتاه شدن چرخه رشد مو
کورتیزول باعث میشود مو زودتر وارد فاز استراحت (Telogen) شود. این یعنی:
رشد کمتر
ریزش بیشتر
نازک شدن تدریجی تارها
3) افزایش التهاب پوست سر
کورتیزول بالا میتواند التهاب میکروسکوپی ایجاد کند. نتیجه:
خارش
پوستهریزی
حساسیت پوست سر
کاهش کیفیت رشد مو
4) اختلال در تولید کراتین
کراتین ماده اصلی ساختار مو است. کورتیزول زیاد → کاهش تولید کراتین → موهای ضعیف، شکننده و کمجان.
نشانههایی که نشان میدهد کورتیزول روی مو اثر گذاشته
ریزش ناگهانی یا پراکنده
نازک شدن تارهای مو
کاهش حجم کلی
رشد کندتر
التهاب یا خارش پوست سر
شکنندگی و موخوره
راهکارهای کاهش اثرات کورتیزول بر مو
1) مدیریت استرس
تنفس عمیق
مدیتیشن
پیادهروی
خواب کافی
2) مراقبت از پوست سر
تونیکهای تقویتکننده
ماساژ پوست سر برای افزایش خونرسانی
شامپوهای ملایم و ضد التهاب
3) تغذیه مناسب
ویتامینهای B، D، آهن، زینک
امگا 3
پروتئین کافی
4) محصولات تخصصی
محصولاتی که التهاب را کاهش میدهند و فولیکول را تقویت میکنند، بهترین همراه در دورههای استرس هستند.
جدول مقایسه مو در حالت استرس و حالت تعادل
| وضعیت | تعادل هورمونی | افزایش کورتیزول |
|---|---|---|
| چرخه رشد | طبیعی | کوتاهشده |
| ریزش | کم | زیاد |
| ضخامت تارها | طبیعی | نازک |
| پوست سر | آرام | ملتهب |
❓ سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا استرس میتواند باعث ریزش ناگهانی مو شود؟ بله، افزایش کورتیزول یکی از دلایل اصلی ریزش ناگهانی است.
۲. آیا ماساژ پوست سر مفید است؟ بله، باعث افزایش خونرسانی و کاهش اثرات کورتیزول میشود.
۳. آیا کمخوابی روی مو اثر دارد؟ بله، کمخوابی کورتیزول را بالا میبرد و چرخه رشد مو را مختل میکند.
۴. آیا تغذیه میتواند اثر کورتیزول را کاهش دهد؟ بله، مواد مغذی مناسب به تقویت فولیکول کمک میکنند.
نتیجهگیری
کورتیزول یکی از مهمترین عوامل پنهان ریزش مو است. اگر استرس طولانیمدت داشته باشیم، چرخه رشد مو مختل میشود و فولیکولها ضعیف میشوند. با مدیریت استرس، مراقبت صحیح از پوست سر و استفاده از محصولات تخصصی میتوان این روند را کنترل کرد.
